Objavljen prvi regionalni gogjoši zbornik GOGJOŠI U PET
Kada se različite književne tradicije susretnu, nastaju novi prostori za stvaralaštvo. Upravo takav prostor otvara prvi regionalni zbornik gogjoši poezije „GOGJOŠI U PET“, koji okuplja čak 84 autora sa prostora bivše Jugoslavije.
Šta je gogjoši?
Gogjoši je savremena japanska pesnička forma čiji naziv doslovno označava „pet stihova“. Nastala je u Japanu kao kratka forma koja pesniku omogućava da u svega nekoliko stihova oblikuje misao, sliku, osećanje ili trenutak.
Upravo u toj sažetosti nalazi se njena posebna snaga. Gogjoši ne zahteva mnogo prostora, ali zahteva preciznost: svaki stih treba da doprinese celini, dok se značenje često gradi kroz ono što je izrečeno, ali i ono što ostaje između stihova.
Iako potiče iz japanskog kulturnog i književnog prostora, gogjoši je tokom vremena pronašao autore i čitaoce širom sveta. Njegova jednostavna forma pokazala se dovoljno otvorenom da primi različite jezike, senzibilitete i poetike.
Prvi regionalni susret sa gogjošijem
Objavljivanjem zbornika „GOGJOŠI U PET“ ova forma dobija posebno mesto i u književnom prostoru regiona.
Zbornik okuplja 84 pesnika i pesnikinja različitih generacija, iskustava i poetika, iz zemalja bivše Jugoslavije. Njih povezuje želja da istraže mogućnosti jedne neobične, kratke i sažete japanske forme i da je izraze sopstvenim književnim senzibilitetom.
Time „GOGJOŠI U PET“ nije samo zbornik stihova. On predstavlja prvi regionalni organizovani pokušaj afirmacije gogjošija i svojevrsni eksperiment u književnoj razmeni između japanske tradicije i savremenog stvaralaštva našeg prostora.
Poseban značaj projektu daje njegova međunarodna dimenzija. Ideja o stvaranju Antologije svetskog gogjošija potekla je od japanskog pesnika i majstora gogjošija Taroa Aizua, jednog od značajnih promotera ove forme. Aizu je napisao i predgovor za zbornik „GOGJOŠI U PET“, čime je ostvarena neposredna veza između regionalnog projekta i japanskog porekla i razvoja gogjošija.
Pet stihova kao prostor različitih glasova
Ograničenost forme na pet stihova nije ograničenje pesničkog izraza. Naprotiv, upravo mali prostor otvara mogućnost za koncentrisan, sugestivan i višeslojan izraz.
U gogjošiju se mogu pronaći ljubav, priroda, sećanje, prolaznost, svakodnevni život, čovek, tišina i svet koji ga okružuje. Svaki autor ovoj formi pristupa iz sopstvene perspektive, zbog čega isti broj stihova može proizvesti potpuno različite pesničke svetove.
U tome se nalazi i jedna od najvećih vrednosti zbornika „GOGJOŠI U PET“: forma je zajednička, ali su glasovi različiti.
Književni most između Japana i regiona
„GOGJOŠI U PET“ pokazuje kako književnost može da prevaziđe geografske i kulturne granice. Japanska pesnička forma u ovom zborniku dobija nove jezike, nove teme i nove interpretacije, dok autori iz regiona kroz nju ulaze u dijalog sa jednom drugačijom književnom tradicijom.
Zato ovaj projekat možemo posmatrati i kao svojevrsni književni most između Japana i Balkana.
Njegov značaj nije samo u tome što predstavlja jednu novu pesničku formu široj publici. Još važnije je što podstiče autore iz različitih sredina da stvaraju zajedno, razmenjuju iskustva i istražuju nove mogućnosti književnog izraza.
84 autora – zajednički pesnički prostor
Zbornik donosi radove čak 84 autora:
Aleksandra Mišić, Aleksandra Jež, Anja Lekić, Anada Kotorac, Ademir Suljagić, Ana Jovanović, Amina Porović, Arnela Lela Dabić, Ankica Anchie Biskupović, Biljana Maksimović, Branislav Brzaković, Dejan Marinković, Dragoslav Bato Babić, Duška Kontić, Dragica Dada Ilić, Dragiša Eraković, Dušan Mijajlović Adski, Filip Jelić, Emil Strniša, Emilija Todorova, Gordana Opalić, Gordana Karakasevska, Ivana Ignjatović, Jelena Babić Lazić, Jasmina Nikolić, Jaroslav Kiš, Jelena Jovanović, Lidija Nerandžić Čanda, Ljiljana Kosar, Ljuba Petković, Katarina Stević Titović, Maja Radović, Maja Šiprak, Marija Božović, Marija Juračić, Marija Škornički, Marin Buovac, Milan Drašković, Milan Martinov, Miomirka Mira Saičić, Mirjana Štefanicki Antonić, Melita Ratković, Milena Severović, Milanka Kuzmić, Milčo Misoski, Milana Momčilović, Milena Lutovac, Marijana Stratulat, Nataša Obradović, Nikola Šimić Tonin, Nada Jovičić, Olivera Šestakov, Razumenka Marković, Radmila Stojadinović, Snežana Marko-Musinov, Snežana Panoska, Silvana Marijanović, Slavica Damnjanović, Slavka Klokovac, Sonja Škobić, Snježana Martinović, Sanja Perović, Silvana Medač, Subhija Hrvatović Halilović, Stjepan Crnić, Tanja Milutinović, Spomenka Krebs, Suzana Marić, Tamara Dragić, Vukosav Delibašić, Vesna Đukanović, Valentina Radojičić, Vera Cvetanović, Vesna Rististović, Veselinka Kulaš, Vesna Stojkoska, Zdenka Mlinar, Zoran Šolaja, Zlata Memišević, Zvonimir Nemet, Živadinka Veselinović, Zvjezdana Preradović, Ana Stjelja i Miroslav Boltres.
Više od zbornika
„GOGJOŠI U PET“ predstavlja više od prvog regionalnog pregleda stvaralaštva u ovoj formi. On je poziv na dalje istraživanje gogjošija, na nove prevode, nove autore i nove oblike regionalne i međunarodne književne saradnje.
U vremenu kada književnost sve češće prelazi granice jezika i kultura, ovakvi projekti pokazuju da i veoma kratka forma može da otvori veliki prostor za susret.
Pet stihova možda nije mnogo.
Ali ponekad je upravo pet stihova dovoljno da se kaže mnogo – i da se napravi most između različitih književnih svetova.
„GOGJOŠI U PET“ uredili su Ana Stjelja, Marija Juračić i Zoran Hercigonja, koji je ujedno zaslužan i za grafičko oblikovanje izdanja.
Zbornik je objavljen kao digitalno izdanje i dostupan je za čitanje na platformi Issuu.
Zbornik „GOGJOŠI U PET“ možete čitati ovde:
